DOLAR: 18.8 TL
EURO: 20.5 TL

ZEMHERİ VE GÜCÜK AYLARINA DAİR BAZI MAHALLÎ NOTLAR (1)

1 yıl önce
1.316 kez görüntülendi

Resim bulunamadı
Reklam
Adana dul escort Çukurova dul escort Seyhan dul escort Ankara dul escort Mamak dul escort Etimesgut dul escort Polatlı dul escort Pursaklar dul escort Haymana dul escort Çankaya dul escort Keçiören dul escort Sincan dul escort Antalya dul escort Kumluca dul escort Konyaaltı dul escort Manavgat dul escort Muratpaşa dul escort Kaş dul escort Alanya dul escort Kemer dul escort Bursa dul escort Eskişehir dul escort Gaziantep dul escort Şahinbey dul escort Nizip dul escort Şehitkamil dul escort İstanbul dul escort Merter dul escort Nişantaşı dul escort Şerifali dul escort Maltepe dul escort Sancaktepe dul escort Eyüpsultan dul escort Şişli dul escort Kayaşehir dul escort Büyükçekmece dul escort Beşiktaş dul escort Mecidiyeköy dul escort Zeytinburnu dul escort Sarıyer dul escort Bayrampaşa dul escort Fulya dul escort Beyoğlu dul escort Başakşehir dul escort Tuzla dul escort Beylikdüzü dul escort Pendik dul escort Bağcılar dul escort Ümraniye dul escort Üsküdar dul escort Esenyurt dul escort Küçükçekmece dul escort Esenler dul escort Güngören dul escort Kurtköy dul escort Bahçelievler dul escort Sultanbeyli dul escort Ataşehir dul escort Kağıthane dul escort Fatih dul escort Çekmeköy dul escort Çatalca dul escort Bakırköy dul escort Kadıköy dul escort Avcılar dul escort Beykoz dul escort Kartal dul escort İzmir dul escort Balçova dul escort Konak dul escort Bayraklı dul escort Buca dul escort Çiğli dul escort Gaziemir dul escort Bergama dul escort Karşıyaka dul escort Urla dul escort Bornova dul escort Çeşme dul escort Kayseri dul escort Kocaeli dul escort Gebze dul escort İzmit dul escort Malatya dul escort Manisa dul escort Mersin dul escort Yenişehir dul escort Mezitli dul escort Erdemli dul escort Silifke dul escort Akdeniz dul escort Anamur dul escort Muğla dul escort Bodrum dul escort Milas dul escort Dalaman dul escort Marmaris dul escort Fethiye dul escort Datça dul escort Samsun dul escort Atakum dul escort İlkadım dul escort Adıyaman dul escort Afyonkarahisar dul escort Ağrı dul escort Aksaray dul escort Amasya dul escort Ardahan dul escort Artvin dul escort Aydın dul escort Balıkesir dul escort Bartın dul escort Batman dul escort Bayburt dul escort Bilecik dul escort Bingöl dul escort Bitlis dul escort Bolu dul escort Burdur dul escort Çanakkale dul escort Çankırı dul escort Çorum dul escort Denizli dul escort Diyarbakır dul escort Düzce dul escort Edirne dul escort Elazığ dul escort Erzincan dul escort Erzurum dul escort Giresun dul escort Gümüşhane dul escort Hakkari dul escort Hatay dul escort Iğdır dul escort Isparta dul escort Kahramanmaraş dul escort Karabük dul escort Karaman dul escort Kars dul escort Kastamonu dul escort Kırıkkale dul escort Kırklareli dul escort Kırşehir dul escort Kilis dul escort Konya dul escort Kütahya dul escort Mardin dul escort Muş dul escort Nevşehir dul escort Niğde dul escort Ordu dul escort Osmaniye dul escort Rize dul escort Sakarya dul escort Siirt dul escort Sinop dul escort Sivas dul escort Şanlıurfa dul escort Şırnak dul escort Tekirdağ dul escort Tokat dul escort Trabzon dul escort Tunceli dul escort Uşak dul escort Van dul escort Yalova dul escort Yozgat dul escort Zonguldak dul escort

Bu yazıda, Giresun yöresinde halk arasında “eski aylar” veya “kocakarı ayları” gibi adlarla anılan halk takviminde yer alan bazı belirli gün ve gecelere dair anlatıları ele alacağız.
Özellikle, halk arasında Karakış (Aralık), Zemheri (Ocak), Gücük (Şubat) aylarında bazı gün ve geceler; aşırı soğukluğu, geleneksel fırtınaları ile bilinmektedir. Bunlar yüzyıllarca deneyimlenmiş, nesilden nesile aktarılarak günümüze ulaşan ancak çoğu unutulmaya yüz tutmuş olan özel günlerdir. Bu kültür ürünlerinin uzun vadede belleklerden silinmemesi adına yöre halkından derlediğimiz bazı anlatıları yazıya dökeceğiz…
Yörede, halk arasında şöyle bir deyim vardır: “Zemheri demiş ki: Benim adım Karakış olsaydı, ineğin karnındaki danayı dondururdum”. Yani Zemheri o kadar soğuktur ki yalnızca adı “Karakış” değil… Zemheri soğukları “kar önü” soğuklarıyla meşhurdur ki Karakış ayını aratır…
Zemheri ayının en soğuk ve fırtınalı günleri, halk arasında “Sarıbuz Geceleri” olarak bilinen günlerdir. Bu günlerde çatılardan büyük buzlar asılır. Özellikle Zemherinin 18’i gecesine (miladi 31 Ocak) “Sarıbuz gecesi” denilir. Bu gecede keskin soğuk ve don olur.
Sarıbuz geceleri ile ilgili Espiye’de seksen yaş üzeri kadınlarla yaptığımız derlemelerden birinde şu ifadeler geçmektedir: “Bu geceler (Ocak ayı ortaları), sarıbuz geceleri… İstanbul’a vurdu sarıbuz geceleri (fırtınaları), buraya doğru geliyor (fırtına). Sarıbuz geceleri, kışın en ağır olduğu geceler… Aş çorbası pişirirdi annem, sarıbuz gecelerinde. Yarma; fırın darısından. İç yağı da katardı içine. Kapıdan gelene geçene de verirdi…”(Fatma Yanık ile yapılan görüşme, 14 Şubat 2021).
Espiye ve Dereli yörelerinde anlatılanlara göre; Sarıbuz gecesinde 20. yüzyıl başlarında yörede yaşayan Hıristiyanlar, Harşit Çayı’na gider, o gece deredeki bir göle haç atarlarmış. Suya dalarak haçı gölden kim çıkarırsa ona hediye verirlermiş. Bu gayrimüslim geleneğinin Espiye-Dereli yöresinde bugün anlatılıyor olması, yöredeki Hıristiyanların Harşit Çayı’nda o gece toplandıklarını göstermektedir.
Harşit Çayı, eskiden özellikle sonbaharda geçit vermeyen bir akarsuydu. Harşit havzası doğu-batı bölgelerle Anadolu içlerine giden yolların önemli bir kavşağı, bir geçiş güzergâhı idi. Merkezî bir yer olmasından dolayı bölgedeki en eski ve yoğun yerleşim bölgesiydi. Tarihsel süreçte çeşitli uygarlıklara ve mücadelelere sahne olmuştu. Bunlardan sonuncusu, Rus işgalinin sonunda gerçekleşen Harşit Savunması idi.
Yöre genelinde halk arasında, kullanılan bir başka takvimsel adlandırma ise “deli gücük”tür. “Deli gücük” tabiri, Gücük ayının (miladi 14-21 Şubat) ilk haftasına verilen addır. Ağacın, taşın, toprağın, dağın, denizin ve dalganın bile kişilik atfedilerek konuşturulduğu halk efsanelerindeki gibi -yukarıda Zemheri’nin de konuşturulduğu örneği gibi- Gücük ayının da “ya başım ya beşim” dediği aktarılır. Bunun halk arasındaki anlamı; Gücük ayının ya ilk gününde (miladi 14 Şubat) ya da beşinci gününde (miladi 19 Şubat) aşırı soğuğun, kar ve fırtınanın olacağıdır. Ancak tüm bu sert koşullara rağmen halk arasında yine söylenir ki “Gücük ayında ne kadar kar yağarsa yağsın, çabuk erir” (Emine Kaya ile yapılan görüşme, 15 Şubat 2021).-Devam Edecek-

Reklam
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık