DOLAR: 18.8 TL
EURO: 20.5 TL

GİRESUN’CA BİR DEYİM: “ÇİT ÇAKALI”

5 yıl önce
505 kez görüntülendi

GİRESUN’CA BİR DEYİM: “ÇİT ÇAKALI”
Reklam
Adana dul escort Çukurova dul escort Seyhan dul escort Ankara dul escort Mamak dul escort Etimesgut dul escort Polatlı dul escort Pursaklar dul escort Haymana dul escort Çankaya dul escort Keçiören dul escort Sincan dul escort Antalya dul escort Kumluca dul escort Konyaaltı dul escort Manavgat dul escort Muratpaşa dul escort Kaş dul escort Alanya dul escort Kemer dul escort Bursa dul escort Eskişehir dul escort Gaziantep dul escort Şahinbey dul escort Nizip dul escort Şehitkamil dul escort İstanbul dul escort Merter dul escort Nişantaşı dul escort Şerifali dul escort Maltepe dul escort Sancaktepe dul escort Eyüpsultan dul escort Şişli dul escort Kayaşehir dul escort Büyükçekmece dul escort Beşiktaş dul escort Mecidiyeköy dul escort Zeytinburnu dul escort Sarıyer dul escort Bayrampaşa dul escort Fulya dul escort Beyoğlu dul escort Başakşehir dul escort Tuzla dul escort Beylikdüzü dul escort Pendik dul escort Bağcılar dul escort Ümraniye dul escort Üsküdar dul escort Esenyurt dul escort Küçükçekmece dul escort Esenler dul escort Güngören dul escort Kurtköy dul escort Bahçelievler dul escort Sultanbeyli dul escort Ataşehir dul escort Kağıthane dul escort Fatih dul escort Çekmeköy dul escort Çatalca dul escort Bakırköy dul escort Kadıköy dul escort Avcılar dul escort Beykoz dul escort Kartal dul escort İzmir dul escort Balçova dul escort Konak dul escort Bayraklı dul escort Buca dul escort Çiğli dul escort Gaziemir dul escort Bergama dul escort Karşıyaka dul escort Urla dul escort Bornova dul escort Çeşme dul escort Kayseri dul escort Kocaeli dul escort Gebze dul escort İzmit dul escort Malatya dul escort Manisa dul escort Mersin dul escort Yenişehir dul escort Mezitli dul escort Erdemli dul escort Silifke dul escort Akdeniz dul escort Anamur dul escort Muğla dul escort Bodrum dul escort Milas dul escort Dalaman dul escort Marmaris dul escort Fethiye dul escort Datça dul escort Samsun dul escort Atakum dul escort İlkadım dul escort Adıyaman dul escort Afyonkarahisar dul escort Ağrı dul escort Aksaray dul escort Amasya dul escort Ardahan dul escort Artvin dul escort Aydın dul escort Balıkesir dul escort Bartın dul escort Batman dul escort Bayburt dul escort Bilecik dul escort Bingöl dul escort Bitlis dul escort Bolu dul escort Burdur dul escort Çanakkale dul escort Çankırı dul escort Çorum dul escort Denizli dul escort Diyarbakır dul escort Düzce dul escort Edirne dul escort Elazığ dul escort Erzincan dul escort Erzurum dul escort Giresun dul escort Gümüşhane dul escort Hakkari dul escort Hatay dul escort Iğdır dul escort Isparta dul escort Kahramanmaraş dul escort Karabük dul escort Karaman dul escort Kars dul escort Kastamonu dul escort Kırıkkale dul escort Kırklareli dul escort Kırşehir dul escort Kilis dul escort Konya dul escort Kütahya dul escort Mardin dul escort Muş dul escort Nevşehir dul escort Niğde dul escort Ordu dul escort Osmaniye dul escort Rize dul escort Sakarya dul escort Siirt dul escort Sinop dul escort Sivas dul escort Şanlıurfa dul escort Şırnak dul escort Tekirdağ dul escort Tokat dul escort Trabzon dul escort Tunceli dul escort Uşak dul escort Van dul escort Yalova dul escort Yozgat dul escort Zonguldak dul escort

Giresun yöresi, oldukça eski bir Türk yurdudur. Yörede Türk kültürünün derinliklerinden gelen ve çoğunun Türklere özgü olduğu dahi bilinmeyen binlerce deyim vardır.

Bunları derlemek ve yazıya dökerek kaybolmamalarını, bir bakıma ölenle ölmemelerini sağlamak için dağ bayır demeden yörenin en ücra köşelerine dek bilgi yolunda koşmak gerekiyor. Elbette binlerce yıllık bu kültürün zerrelerini derlemek ve derin bir havuz oluşturmak imkânsıza yakın, oldukça meşakkatli ve bir o kadar da keyiflidir.

Bu haftaki yazımızda son zamanlardaki alan araştırmalarından elde ettiğimiz yöresel deyimlerden yalnızca birini yazı yoluyla kaydetmeye, paylaşmaya ve yaymaya çalışacağız. Hepsini yazmaya zaten ne sayfalar yeter ne de zaman.

Son derlediğimiz yöresel deyimimiz “çit çakalı”.

Duyduk, sorduk ve öğrendik.

“Çit çakalı” deyimi yöre kırsalında dahi unutulmakta olan özgün bir deyim. Çünkü modern çağda üretim şekli “çitten çubuktan” yüz çevirerek sanayi işçiliğine veya masa başı emekçiliğine dönüştü. Bu deyimin unutulması da doğal bir sonuç haline geldi.

Öncelikle yörede ekin tarlasına, “ekenek” ya da “çit” dendiğini hatırlatalım.

Sonra da yöredeki çakalların şeklen birbirine benzediğini, bu yazının şeklen değil yaşantı tarzlarına vurgu yaptığını belirtelim.

“Çit çakalı” nasıl olur?

Yazları, akşam olup el ayak çekilince çakallar sinsice mısır tarlasına girerler. Orada olanca mısırı vesaire sebzeleri yerler. Karınları doyunca tehlikede olduklarını ve oraya sinsice dadandıklarını unutarak oynamaya başlarlar. Yedikleri tarla sahibine ziyan iken, yemediklerini de bir anlık şımarıklıklarıyla kırıp dökerek ziyan ederler. Karın tokluğuna oynaşırlarken ne ilerisini ne gerisini ne de tarla sahibinin vereceği tepkiyi düşünürler. Takdirinizdir ki; bir de ezan okunurken oynaşmayı kesip uluşurlar. Bu refleksleri onlar için hafızalarındaki her şeyi geçici bir süre rafa kaldırdıkları süreci başlatır. Uluşma anında istemeden yerlerini belli ederler. Çünkü gereksiz uluşmayı, sukunete her zaman tercih ederler. İşte o anda tarla sahibi sinsi çakalların yerini tespit eder ve onlara öfkelenir. Doğal olarak saldırıya geçer. Çakallar hızla kaçışırlar. Ancak olan olmuş, film bitmiştir. Hıncını çit çakallarından alamayan tarla sahibi, yenilgiyi kalbine gömerek durumu kabullenir.

Sonuçta “çakalla çakal olunmaz” der.

Çit çakalının sezonluk yaşantısı bu kısır döngüden ibarettir ve her yere, her şeye zararı vardır. Tarla sahibini kızdıran şey de çit çakalının sinsiliği, kurnazlığı ve akıl yoksunluğudur. Mevzu üç beş mısırın zarar görmesi değildir.

Basit gibi görünse de “çit çakalının” manası derindir.

Huyu suyu belli olan, iyice gözlemlenerek bu haliyle kabul gören “çit çakalı”, halk ağzında kişileştirilerek sinsi, fırsatçı, kurnaz ve menfaatçi kimseler için de kullanılmaktadır:

“Yürü git oradan, seni çit çakalı!” şeklinde kullanılır.

Yöre insanının meramını anlatacağı söz varlığı, yine yöre insanın ortak kültüründen doğmuş ifadelerdir. Bu nedenle “çit çakalı” gibi nice özgün deyimler yöremizin kültür tarihine bir şekilde kaydedilmelidir.

En azından sokak ağzında küfür yerine bu masum ve doğal deyimler kullanılabilir.

Doğal; hem de gazoz yerine yayla suyunu yayladan içmek kadar doğal!

Ne çitimiz biter ne de “çit çakalı”mız diyerek, bu değerli kültürel verileri hafife almamalıyız. Bunları kaydetmeli, dilimize dolandırmalıyız.

Dolanılası bir dildir Türkçemiz!

Reklam
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık