DOLAR: 18.8 TL
EURO: 20.5 TL

1914’TE “İZMİR MEKTUPLARI”NDA ÇEPNİLER-2

5 yıl önce
534 kez görüntülendi

1914’TE “İZMİR  MEKTUPLARI”NDA ÇEPNİLER-2
Reklam
Adana dul escort Çukurova dul escort Seyhan dul escort Ankara dul escort Mamak dul escort Etimesgut dul escort Polatlı dul escort Pursaklar dul escort Haymana dul escort Çankaya dul escort Keçiören dul escort Sincan dul escort Antalya dul escort Kumluca dul escort Konyaaltı dul escort Manavgat dul escort Muratpaşa dul escort Kaş dul escort Alanya dul escort Kemer dul escort Bursa dul escort Eskişehir dul escort Gaziantep dul escort Şahinbey dul escort Nizip dul escort Şehitkamil dul escort İstanbul dul escort Merter dul escort Nişantaşı dul escort Şerifali dul escort Maltepe dul escort Sancaktepe dul escort Eyüpsultan dul escort Şişli dul escort Kayaşehir dul escort Büyükçekmece dul escort Beşiktaş dul escort Mecidiyeköy dul escort Zeytinburnu dul escort Sarıyer dul escort Bayrampaşa dul escort Fulya dul escort Beyoğlu dul escort Başakşehir dul escort Tuzla dul escort Beylikdüzü dul escort Pendik dul escort Bağcılar dul escort Ümraniye dul escort Üsküdar dul escort Esenyurt dul escort Küçükçekmece dul escort Esenler dul escort Güngören dul escort Kurtköy dul escort Bahçelievler dul escort Sultanbeyli dul escort Ataşehir dul escort Kağıthane dul escort Fatih dul escort Çekmeköy dul escort Çatalca dul escort Bakırköy dul escort Kadıköy dul escort Avcılar dul escort Beykoz dul escort Kartal dul escort İzmir dul escort Balçova dul escort Konak dul escort Bayraklı dul escort Buca dul escort Çiğli dul escort Gaziemir dul escort Bergama dul escort Karşıyaka dul escort Urla dul escort Bornova dul escort Çeşme dul escort Kayseri dul escort Kocaeli dul escort Gebze dul escort İzmit dul escort Malatya dul escort Manisa dul escort Mersin dul escort Yenişehir dul escort Mezitli dul escort Erdemli dul escort Silifke dul escort Akdeniz dul escort Anamur dul escort Muğla dul escort Bodrum dul escort Milas dul escort Dalaman dul escort Marmaris dul escort Fethiye dul escort Datça dul escort Samsun dul escort Atakum dul escort İlkadım dul escort Adıyaman dul escort Afyonkarahisar dul escort Ağrı dul escort Aksaray dul escort Amasya dul escort Ardahan dul escort Artvin dul escort Aydın dul escort Balıkesir dul escort Bartın dul escort Batman dul escort Bayburt dul escort Bilecik dul escort Bingöl dul escort Bitlis dul escort Bolu dul escort Burdur dul escort Çanakkale dul escort Çankırı dul escort Çorum dul escort Denizli dul escort Diyarbakır dul escort Düzce dul escort Edirne dul escort Elazığ dul escort Erzincan dul escort Erzurum dul escort Giresun dul escort Gümüşhane dul escort Hakkari dul escort Hatay dul escort Iğdır dul escort Isparta dul escort Kahramanmaraş dul escort Karabük dul escort Karaman dul escort Kars dul escort Kastamonu dul escort Kırıkkale dul escort Kırklareli dul escort Kırşehir dul escort Kilis dul escort Konya dul escort Kütahya dul escort Mardin dul escort Muş dul escort Nevşehir dul escort Niğde dul escort Ordu dul escort Osmaniye dul escort Rize dul escort Sakarya dul escort Siirt dul escort Sinop dul escort Sivas dul escort Şanlıurfa dul escort Şırnak dul escort Tekirdağ dul escort Tokat dul escort Trabzon dul escort Tunceli dul escort Uşak dul escort Van dul escort Yalova dul escort Yozgat dul escort Zonguldak dul escort

(Bu yazının ilk parçası, 1914’te “İzmir Mektupları”nda Çepniler-1” başlığıyla birkaç hafta önce yayınlanmıştı). Eğitimci ve siyasetçi Kazım Nami’nin 1914’teki İzmir seyahatinde, bölge genelinde Çepniler ve diğer boylar üzerinde yaptığı gözlemlere dair, Türk Yurdu Dergisi’nde yayınlanan yazısının devamı şöyledir:

“Çepnilerden, Kızılkeçililerden, Kayıhanlılardan beş altı kişi geldi; bunlarla bir saatten ziyade konuştum. Çepniler “Horasan” cihetlerinden geldiklerini söylüyorlar, kendilerine Bektaşî süsü veriyorlarsa da İran Şahlığına oturan Safevî İsmail’in zamanında Şiîleşen Türklerden olmaları pek muhtemeldir. Manisa, Bergama, Çanakkale, Balıkesir civarlarıyla Konya, Adana ve Haleb Çepni aşiretleri vardır; bu aşiretler “Karalar”, “Eğnekocalı”, “Esnef, “Zeynelli”, “Nusretli”, “Bayramlı”, “Yalnayak” gibi yedi oymağa ayrılıyorlarmış. Çepniler eski Türk itiyâdlarından, huylarından birçoklarını henüz muhafaza ediyorlar. Bunlarca iffetin, namusun kıymeti pek büyüktür; aralarında emniyet ve itimad câridir. Kati ile mahkûm olmuş Çepni yok. En büyük cinayetleri hayvan hırsızlığıdır, Bu çalışkan ve uslu adamlar, yalnız bu hayvan hırsızlığına karşı zayıf kalplidirler. Bu kusur nereden gelmiş? Belki de kendilerince mukaddes bir iş telakkî edilir. Bunlar da bir vakit göçer konar aşiretlerden imişler; “Tanzîmât-ı Hayriye”den sonra iskân edilmişler; bununla beraber göçebelik hayatını hâlâ sürüyorlar, Çepnilerde erkek evleneceği vakit babasının veya bir ak sakalın intihab edeceği kızı almağa mecburdur. Sevmek, kız kaçırmak pek ayıp olmakla beraber şimdilerde onlarda da tek tük zuhur ediyor. Talâk yasaktır. Bir erkek ancak ikiye kadar kadın alabilir. Faiz kat’iyyen haramdır. Miras en küçük çocuğa kalır. Baba sağlığında büyüklere ne verirse verir; kıza miras düşmez. Baba çocuklarına mirasını taksim etmeden ölürse, ak sakallar toplanır, mirası çocuklar arasında taksim ederler; ancak en çoğunu yine küçüğe verirler. Çepniler Cuma günü hiçbir iş tutmazlar, hemen bütün aşiretler gibi gün battıktan sonra tuz, soğan gibi acı şeyleri evden çıkarmazlar; dışarıdan isteyenlere vermezler yalnız bir ocaktan ayrılmış olanlara bu şeyleri vermekte bir beis yoktur. Çepniler, derviş koşmaları, ilâhîler okuyorlar; mazbut olmadığı için, ağızdan ağıza geçerken birçok tahriflere, yanlışlıklara uğramış; anlayabildiklerimden birkaç kıt’a şuraya yazıyorum: Aşağıdaki ilâhî Çepnilerin “Pir Sultan” dedikleri zatın eseri imiş:
Altın gem urup esnedemedim/Koyu gölgelerde besledemedim
Binüb üstüne üç gözle gösteremedim/Evvel atı severim sonra güzeli,
Üç güzele dokudayım çulunu/Sırma gümüşünden çaktırayım nalını
Gelibolu’ya uğradayım yolunu/Evvel atı severim, sonra güzeli.
Pir Sultân’ım, abdalım, hastayım hasta/Ala gözlü görünce olurum usta
Muhammed’den bir at ile bir murâd iste/Evvel atı severim, sonra güzeli
Yollara çıkınca toz duman koparır/Vardığı yerden yemini aparır
Koçyiğitleri kandan, keneden kurtarır/Evvel atı severim, sonra güzeli
– (ken belâ demekmiş). Bir başkası:
Altımızda yarım hasır/İçimizde yoktur kusur
Üç kimse idik olduk esîr/Kaldık Eğriboz’un kafasında, zindanda
Önümüze verdiler azıcık kömür/Üstümüzde vardı gökçe demir
Üç kişiden üçümüz de esîr/Kaldık Eğriboz’un kafasında, zindanda
Altımızda yarım halı/Üstümüzde hurma dalı
İmdada yetiş yâ Arslan Ali/Kaldık Eğriboz’un kafasında, zindanda”….
(Kazım Nami, Türk Yurdu, 20 Ocak 1914, sayı: 57, ss. 156-158. Derginin bu kısmının elime geçmesinde büyük katkısı olan Dr. Yalçın Yılmaz Bey’e teşekkürü borç bilirim.) DEVAM EDECEK.

Reklam
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık